Wat is discriminatie eigenlijk?
In Nederland is discriminatie verboden. Iedereen moet in gelijke situaties gelijk behandeld worden. Dat staat in de wet en dit is niet zomaar een wet, het gaat namelijk om Artikel 1 van de Grondwet. Deze grondwet zegt:
Allen die zich in Nederland bevinden, dienen in gelijke gevallen gelijk behandeld te worden. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Discriminatie heeft verschillende vormen. Ten eerste is discriminatie onderscheid maken op grond van kenmerken die er niet toe doen. Discriminatie ontstaat uit vooroordelen & stereotypen die iedereen heeft. Ten tweede is discriminatie mensen anders behandelen vanuit de vooroordelen die je hebt, waardoor onderscheid gemaakt wordt en iemand niet eerlijk behandeld wordt. Op deze pagina kan je informatie vinden wanneer discriminatie strafbaar is en welke wetgeving van toepassing is op discriminatie, en op welke gronden en terreinen gediscrimineerd wordt.

Discriminatie is strafbaar
Het bestrijden en voorkomen van discriminatie is geen makkelijke opdracht want niet alle onderscheid is discriminatie. Sommige onderscheid mag weer wel, ander onderscheid zeker niet. Er zijn wetten en regels die bepalen wanneer je wel of niet onderscheid mag maken. Artikel 1 van de Grondwet vormt de basis van de Nederlandse discriminatiewetgeving. De Algemene Wet Gelijke Behandeling is een uitwerking van de Grondwet en de meest bekende.
In het Wetboek van Strafrecht is discriminatie uitgewerkt in een aantal artikelen. De volgende vormen van discriminatie zijn daarin strafbaar gesteld:
- Discriminatoire belediging
- Het aanzetten tot discriminatie of haat
- Het verspreiden van schriftelijk materiaal met een discriminerende inhoud
- Het deelnemen aan een organisatie die erop uit is om mensen te discrimineren of om daartoe aan te zetten
- Het, opzettelijk, discrimineren bij de uitoefening van beroep of ambt (dit wordt door de wetgever gezien als een misdrijf).
- Het, niet opzettelijk, discrimineren bij de uitoefening van een beroep of ambt (in  de wetgeving is het onopzettelijk een overtreding).

Discriminatiegronden
Discriminatie heeft verschillende vormen en is daardoor een breed begrip. Dat wil zeggen dat Art.1 Bureau Discriminatiezaken zich bezig houdt met ongelijke behandeling op zeer uiteenlopende gronden:
- Ras of afkomst
- Godsdienst
- Geslacht
- Seksuele diversiteit
- Handicap
- Leeftijd
- of andere oneigenlijke gronden

Er is daarbij verschil tussen direct en indirect onderscheid;

Directe discriminatie:
Hierbij wordt onderscheid gemaakt op basis van één van de bovenstaande gronden. Iemand wordt bijvoorbeeld geweigerd bij een discotheek omdat hij van Surinaamse afkomst is. Of er wordt iemand afgewezen bij een sollicitatie op een baan als administratief medewerker omdat hij homoseksueel is.

Indirecte discriminatie:
Hierbij lijkt de gestelde eis op zich redelijk of neutraal, echter via een omweg leidt de eis toch tot discriminatie. Iemand wordt bijvoorbeeld geweigerd om een gebouw binnen te gaan met een blindengeleidehond omdat honden verbonden zijn. Direct onderscheid is zonder meer bij de wet verbonden. Met indirect onderscheid ligt het soms moeilijker en mag dit in sommige gevallen worden toegestaan. Maar alleen als daar een zeer goede reden voor is. Om dit te kunnen beoordelen kent Nederland de Commissie Gelijke Behandeling. Wanneer iemand zich benadeeld voelt op basis van de één van de vormen van onderscheid en komt er in gesprekken niet uit, kan een klacht ingediend worden bij deze commissie, die na eigen onderzoek een, een oordeel uitspreekt.

De Commissie Gelijke Behandeling toetst met name klachten op het gebied van direct of indirect onderscheid en of dit laatste onderscheid geoorloofd is. Een uitspraak van de commissie is bindend voor de partijen. Er staat echter geen sanctie op. Het is een oordeel en geen veroordeling zoals een rechter dat kan doen. Met een oordeel van de commissie is het echter wel mogelijk om de gang naar de rechter alsnog te maken en bijvoorbeeld schadevergoeding te eisen wanneer men vindt dat er grote schade is geleden.

Terreinen van discriminatie
Discriminatie vind je overal in de samenleving. Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN heeft klachten over discriminatie onderverdeeld in verschillende terreinen. Hierdoor kan Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN verschillende verschijningsvormen van discriminatie signaleren en gericht bestrijden. De volgende terreinen kunnen we onderscheiden:
- arbeidsmarkt
- buurt/wijk
- horeca
- reclame
- politie
- onderwijs
- sport en recreatie
- privé sfeer